Η πορεία των αόπλων

Χίλια νέα παιδιά, αγόρια και κορίτσια της Ρούμελης, επιστρατεύτηκαν, για να ενισχύσουν τις δυνάμεις του ΔΣΕ στον Γράμμο. Άλλα τριακόσια παιδιά προστέθηκαν στην πορεία, από χωριά του κάμπου της Θεσσαλίας. Πολλά από αυτά τα τελευταία παιδιά, όταν τους δόθηκε ευκαιρία το έσκασαν για τα χωριά τους. Ξεκίνησαν στις 18 Φεβρουαρίου του ’48 και κατάφεραν να φθάσουν, στα τέλη Μαρτίου στον Γράμμο, λιγότερα από τετρακόσια, μετά από 40 μέρες αφάνταστης περιπέτειας. Ανήμερα του Ευαγγελισμού ακολούθησε δεύτερη ομαδική επιστράτευση, τριακοσίων και πλέον κοριτσιών της Ευρυτανίας. Πολλά από αυτά τα παιδιά, όσα φυσικά επέζησαν, κατέληξαν στην προσφυγιά στην Τασκένδη και αλλού. Πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι η ιστορία του «άγιου» Βασίλη που συνάντησε τις δύο αδελφές του στον Γράμμο και δεν τον αναγνώρισαν. Τα τρία αδέλφια κατέληξαν στην Τασκένδη.